DEN HAAG - Nog een paar dagen en twintig gigantische opblaaskunstwerken nemen het Museumkwartier van Den Haag over. Maar voordat BlowUp Jubilee overeind staat, gaat daar een wereld van duikbrillen, zandzakken, ritsopeningen en ronddraaiende schelpjes in blaasmotoren aan vooraf.

Sinds dit weekend wordt er hard gewerkt om de jubileumeditie van BlowUp Art Den Haag tot leven te blazen. Dat gebeurt door het productieteam en soms ook door de kunstenaars zelf. En alles onder toeziend oog van curator Mary Hessing, die hier een kijkje achter de schermen geeft.

Wolkbreuk
Eén van de kunstenaars die veel zelf doet, is Lambert Kamps. Kijk dus niet vreemd op als je hem de komende dagen rondom de Hofvijver ziet. Ook in 2023 monteerde hij zelf zijn werk Submarine. “Lambert stond toen dagenlang in een waterdichtpak tot aan zijn nek in het water. Dat ging goed, totdat hij te ver de vijver in liep. Hij ‘maakte water’ en dat bleek toch wel heel erg koud te zijn”, zegt Hessing.

Afgelopen zondag waren Pepijn Scholte en Samuel Nuijten van het bouwteam ook actief bij de Hofvijver. Zij zouden de zilveren Eieren van ontwerper Marcel Wanders installeren. Hun waterdichte pakken beschermden hen dan wel tegen het water van onder, ze bleken nutteloos tegen het water van boven. “Het leek wel een wolkbreuk,” zegt Nuijten. “We zijn toen met warme grog naar huis gestuurd om te voorkomen dat we ziek werden.”

Schelpenregen
Duikattributen kwamen ook van pas bij Koncha pa dilanti van Eugenie Boon. Deze werd in 2025 op het schelpenpad op het Lange Voorhout geïnstalleerd. De blaasmotor die onder alle installaties zit, zoog in dit geval meer op dan alleen lucht. Scholten: “Voor een juiste installatie moet je vaak het kunstwerk in, zo ook hier. Maar binnenin vlogen de schelpjes je om de oren, en ik droeg die dag helaas contactlenzen. Een duikbril was nodig om mijn ogen te beschermen.”

Surrealistische wereld
Gelukkig zijn de meeste werken zo monumentaal dat je er makkelijk in kunt als er iets aangepast moet worden. Kruip je via de ritsopening onderop naar binnen, dan kom je terecht in een soort surrealistische wereld. Hessing: “Je ziet overal kleur en stukken stof. Het is niet één grote holle ruimte, maar een constructie met interne scheidingswanden en openingen die de BlowUp in vorm houden.”

Zandzakken
Behalve de blaasmotor zit er in de werken ook vaak ballast. Dat is essentieel om alles op zijn plek te houden. Naast zandzakken – of betonblokken bij de drijvende installaties in de Hofvijver – wordt er ook veel touw en haringen gebruikt. Nuijten weet er alles van: “Grote installaties vangen veel wind. Neem bijvoorbeeld de paarse ‘looping’ van Kiki en Joost bij Pulchri, daar zitten aardig wat kilo’s zand in en meters touw aan bevestigd.”

Wind en water
Ondanks alle zekeringen moet het team soms de kunstwerken tussendoor tijdelijk afbouwen. Zoals de drijvende Pan van Studio Job in 2024. Het waaide toen hard, waardoor er een kans was dat het scheurde of losraakte van zijn anker. “Daarom houden tijdens BlowUp meerdere mensen het weer 24/7 in de gaten”, zegt Hessing. “Is er harde wind op komst, dan kunnen we meteen ingrijpen. Gelukkig kan regen op zichzelf niet zoveel kwaad.”

Geplakt
Sommige installaties gaan juist bewust ‘plat’, zoals Compressed Cylinders van Raw Color. Dit ritmisch bewegende werk – dat getoond wordt in een vitrinecontainer – loopt langzaam leeg en blaast zichzelf dan weer op. Hessing: “Als je tijdens het fine-tunen in de container zit en hij knalt zich plotseling vol, dan zit je met je wangen tegen het glas gedrukt. Gelukkig is alles zacht, dus pijn doet het niet, maar je zit wel even klem.”

Suiker
Voorafgaand aan de opbouw krijgen de kunstwerken ook het nodige onderhoud. De meesten liggen gezamenlijk opgeslagen op een geschikte locatie, maar Keep me in balance van Larissa Ambachtsheer belandde na de eerste editie van BlowUp Art in 2022 in een vochtige schuur. Toen deze begin dit jaar weer werd uitgepakt, bleken er schimmelplekjes op te zitten. Wieteke van Hecke, die Mary tijdens het project ondersteunt, zegt: “We hebben het werk toen in mijn achtertuin volledig opgeblazen en schoongemaakt. Een mengsel van chloor en suiker bleek goed de oplossing. De buren stonden alleen wel wat raar te kijken.”

Haardos
Zijn alle voorbereidingen getroffen en zitten de verankeringen op zijn plaats, dan is het tijd om de werken zelf op te bouwen. Dit gebeurt logischerwijs eerst leeg, zonder lucht, maar dat geeft wel eens een komisch beeld. Bijvoorbeeld bij Crested van Steve Messam, een soort ‘haardos’ van rode pieken. Deze was in 2023 te zien op de voetgangersentree van de Museumkwartier-parkeergarage. Van Hecke vervolgt: “Toen het nog plat lag, zag het er wat zielig uit. Net alsof de haargel op was.”

Voor bezoekers lijken ze misschien moeiteloos overeind te staan, maar achter iedere installatie schuilt een combinatie van techniek, improvisatie en teamwork. De komende dagen zullen zo steeds meer kleurrijke werken van BlowUp Jubilee in het Museumkwartier van Den Haag verrijzen én een aantal miniaturen in attractiepark Madurodam. Vanaf vrijdag 22 mei kan iedereen weer een maand lang van deze spectaculaire buitenexpo genieten.