DEN HAAG - In de week van 20 juli begint Staatsbosbeheer met het vellen van de zorgvuldig geselecteerde bomen in het Haagse Bos. Het werk zal ruim twee maanden in beslag nemen. Het vellen gebeurt met een motorzaag en wordt begeleid door verschillende kranen. De kranen blijven op de paden om de gezonde bosbodem te behouden. Bomen die verder van het pad staan of op een kwetsbare plek worden met een speciale reikkraan verwijderd.

Vanwege de veiligheid voor bezoekers en voor boswerkers sluiten we steeds één werkblok af. Er wordt gewerkt in tien werkblokken.
’s Avonds en in het weekend is het hele Haagse Bos toegankelijk voor publiek.

Wat is het doel van deze boswerkzaamheden?

Het Haagse Bos is vlak na de Tweede Wereldoorlog in hoog tempo ingeplant met vooral zomereiken en beuken. Dat was nodig. De bezetter had zo’n zeventig procent van het bos gekapt om vrij schootsveld te creëren rond de anti-tankgracht die dwars door het Haagse Bos was gegraven. Gevolg is dat het bos bestaat uit een beperkt aantal soorten bomen van ongeveer dezelfde leeftijd. Een bos met weinig soorten bomen van allemaal ongeveer dezelfde leeftijd is geen robuust toekomstbestendig bos.

In de afgelopen jaren zien we dat de zomereiken in het Haagse Bos last hebben van de door klimaatverandering veroorzaakte groter droogte perioden en heftige regens. Ook beuken hebben hier last van maar uit onderzoek blijkt ook dat beuken kwetsbaarder worden door de toegenomen stikstofuitstoot die het hen bemoeilijkt om voedsel uit de bodem op te nemen. Reden om in te zetten op behoud aan vitale bomen, jonge bomen en soorten waarvan wordt verwacht dat deze beter met de nieuwe omstandigheden om kunnen gaan.

Kansrijke bomen bevoordelen

Door betrekkelijk jonge (tachtig jaar) vitale bomen meer ruimte te geven om hun bladerdak uit te breiden en licht te vangen krijgen zij de kans om uit te groeien tot de woudreuzen van de toekomst. Staatsbosbeheer verwacht dat vitale bomen beter om kunnen gaan met de gevolgen van klimaatverandering en stikstofdepositie. De ruimte die ontstaat door selectief bomen te verwijderen wordt ook benut door de jongere generatie bomen om op te klimmen naar de hoogste etage in het bos.
Tot slot zal Staatsbosbeheer in de komende jaren op grotere lichte plekken werken aan jeugdverzorging. Hier kunnen nakomelingen van eerder geplante bomen opkomen. Jonge bomen waarvan er wordt verwacht dat ze beter met de nieuwe omstandigheden om kunnen gaan. Soorten waarvan er betrekkelijk weinig van in het Haagse Bos staan krijgen extra ruimte door concurrenten (m.n. esdoorns) te verwijderen. Soorten die worden bevoordeeld zijn meer mediterrane soorten als haagbeuk en tamme kastanje of soorten die zorgen voor een betere bosbodem zoals linde. Maar ook jonge eiken krijgen door jeugdverzorging meer kans.

Waarom worden de bomen nu geveld?

De bomen worden geveld nu de bodem nog betrekkelijk stevig en droog is. We starten in de van nature nattere delen van het bos. Het werk wordt in tien blokken opgedeeld die afhankelijk van de weersomstandigheden elkaar opvolgen. De eerste blokken liggen aan de Bezuidenhout zijde van het bos. Steeds wordt een werkblok tijdens het vellen van de bomen vanwege de veiligheid afgesloten.

In het weekend en ’s avonds zorgen we ervoor dat het gebied open is voor publiek.

Natuurcheck

Voordat er gestart wordt met het werk zijn alle geselecteerde bomen en de bomen in hun directe omgeving beoordeeld door de boswachter en een onafhankelijk ecoloog op de aanwezigheid van bijzondere natuurwaarden zoals nesten van eekhoorns en roofvogels, holten van spechten en boommarters en verblijfplaatsen van vleermuizen. Er is in enkele gevallen een hoogwerker ingezet om holtes goed te inspecteren. Bomen waarbij extra zorg tijdens het werk nodig is vanwege bijzondere natuurwaarde zijn voorzien van een staatbosbeheer lint.

Hoe worden de bomen gekapt?

Het werk wordt zorgvuldig uitgevoerd. Er wordt door een boswerker met een motorzaag gezaagd. Een kraan op rupsbanden begeleidt de boom tijdens het vellen. Dit om zeker te zijn dat de boom op de juiste plaats neerkomt en er zo min mogelijk schade aan bomen in de omgeving ontstaat. De rupsbanden voorkomen zoveel mogelijk schade aan de bodem. Kranen blijven altijd op de paden om schade aan de bosbodem te voorkomen. De boom wordt ter plaatse op de juiste maat gezaagd. De maat is al in het voorwerk bepaald doordat Staatsbosbeheer weet welke dikte en lengte gewenst wordt door de afnemer. Met een grote kraan op brede banden wordt het hout naar het pad getrokken. De brede banden beperkte de schade aan de halfverharding van de paden. Het hout wordt met aan aparte machine op nieuw met brede banden opgehaald. Het hout wordt op stapels gelegd aan de Leidsestraatweg. Afhankelijk van de lengte van de boom en de wens van de houthandel kunnen er tussen de vijf en tien stukken hout uit een boom gehaald worden. Op de houtstapels brengt Staatsbosbeheer informatieve kaarten aan waarop de bestemming van het hout te zien is.

Bijzondere aanpak Haagse Bos

Op sommige locaties is het lastig werken omdat er risico op schade aan omstaande bomen is. De bomen die hier staan zijn met een F gemerkt. Speciaal hiervoor laat Staatbosbeheer een kraan komen die de boomtop afgezaagd en met een grijper die aan de kraan zit de boomkroon als een bloem uit het bos plukt. De top van de boom wordt dan zorgvuldig door de kraan naar een goede plek begeleidt. Vervolgens wordt de rest van stam geveld en uit het bos getild.

Waar gaat het hout naartoe?

Het grootste deel van het hout uit het Haagse bos wordt als fsc-gecertificeerd hout geleverd aan de Nederlandse houtindustrie. Door de korte transportafstanden is dit een van de duurzaamste hout verkrijgbaar op de Nederlandse markt. Een groot deel van het hout wordt gebruikt voor plaatmateriaal in de woningbouw. Daarnaast wordt het hout ook gebruikt voor de papierindustrie. Vanwege de bijzonder voorjaarsbloeiers (stinzenplanten) in het Haagse Bos wordt een deel van het tak- en tophout afgevoerd en niet op de bosbodem achtergelaten. Dit hout wordt als energiehout benut. Op sommige plaatsen blijft tak- en tophout wel achter als voedselbron voor onder andere insecten, zwammen en planten.

Doel van het boswerk is behoud van het Haagse Bos en haar hoge natuurwaarde. Hout brengt natuurlijk geld op. De opbrengst van het hout komt in principe ten goede aan het beheer van onder andere het Haagse Bos. Door de bijzondere werkwijze zal de opbrengst gering zijn en de kosten van het boswerk niet dekken.

Wat gaat de bezoeker merken?

In het hele bos wordt het boswerk aangekondigd met borden. Steeds wordt een werkblok afgesloten vanwege de veiligheid met speciale spandoeken. ’s Avonds en in het weekend is het Haagse bos gewoon te bezoeken. Omdat er gewerkt wordt in tien werkblokken is het grootste deel van het bos altijd open voor publiek. Wel zal men af en toe eens moeten afwijken van een gebruikelijke route.

In het hele bos kan de bezoeker machines tegenkomen die hout afvoeren naar de Leidsestraatweg. Daar zal het hout worden gestapeld. Op de stapels wordt de bestemming van het hout aangegeven. Iedere Nederlander gebruikt ongeveer een kubieke meter hout per jaar. Slechts vijf procent daarvan komt uit de duurzaam beheerde Nederlandse bossen. Dit wordt zo stabiel mogelijk uitgevoerd. Het klimmen op houtstapels is onverstandig en kan ook bij zorgvuldig stapelen gevaarlijk zijn. Het verbod om te klimmen is aangegeven met bordjes.

Vragen of opmerkingen over het boswerk in het Haagse Bos?

Mail dan uw vraag aan westvoorden@staatsbosbeheer.nl