DEN HAAG - In de periode rondom 4 en 5 mei tourt Charlotte Salomon – Leben? oder Theater? nogmaals door Nederland. In deze tragikomische opera brengen Wishful Singing, ensemble But What About en bariton Florian Just het indringende kunstwerk Leben? oder Theater? van Charlotte Salomon (1917-1943) tot leven met schilderijprojecties, zang en spel. Nieuwe muziek van Steven Kamperman en libretto en regie van Annechien Koerselman vullen Charlottes eigen teksten en muziek- en spelaanwijzingen aan tot een meeslepende voorstelling. Op woensdag 22 april is de voorstelling om 19:30 uur te zien in theater Diligentia in Den Haag.


Wat is Leben? oder Theater? voor kunstwerk?

Voor het antwoord gaan we terug in de tijd. Charlotte Salomon groeide op in een Duits-Joods milieu in Berlijn. Als jong meisje leefde ze relatief onbezorgd tot de nationaalsocialistische machtsovername in 1933. Charlotte ontvlucht Berlijn en trekt in bij haar grootouders in Zuid-Frankrijk, die nazi-Duitsland al eerder zijn ontvlucht. In 1940 pleegt haar grootmoeder zelfmoord. Pas dan komt voor Charlotte een groot familiegeheim boven water: haar moeder is niet aan de griep gestorven, maar heeft een einde aan haar leven gemaakt. Bovendien blijkt dat nog meer familieleden door zelfdoding zijn overleden. Ze trekt zich terug en begint in een ongekende creatieve explosie te schilderen. Charlotte Salomon maakt bijna 800 gouaches (waterverfschilderingen), met daarop beelden, tekstlagen en aantekeningen over muziek die bij de schilderingen zou moeten klinken.

Wandelen in de schilderijen

Een selectie van deze gouaches wordt levensgroot in videovorm gepresenteerd. In dit decor vertolken de zangeressen van Wishful Singing de rollen van Charlotte en haar grootmoeder, moeder, tante en stiefmoeder. Bariton Florian Just neemt de rol van Charlottes mentor voor zijn rekening. De musici van But What About staan voor grootvader (Vincent Martig - klarinet/zang), oorlog (Wilco Oomkes - accordeon) en vader (Benjamin de Boer - contrabas).

Bitterzoet

In de ‘bitterzoete compositie’, zoals componist Steven Kamperman zijn werk noemt, zitten tal van muzikale citaten verwerkt, door Charlotte aangedragen bij haar gouaches. Allerhande melodieën van onder meer Beethoven, Von Weber en Schubert passeren de revue waarbij uitgelaten, humoristische en aangrijpende passages elkaar afwisselen.

Wereldwijde erkenning

In 1943 wordt Charlotte vermoord in Auschwitz, slechts 26 jaar oud. In 1947 wordt haar 'Gesamtkunstwerk' door haar ouders gevonden en gepubliceerd. Leben? oder Theater? wordt in kunsthistorische kringen beschouwd als een van de meest indrukwekkende autobiografische documenten van de twintigste eeuw. Tijdens het filmfestival van Venetië ging in 1980 een speelfilm van Frans Weisz over Charlotte Salomon in première. Judith Herzberg schreef het scenario. Kunsthistoricus Gary Swartz bracht in 1981 een boek uit over haar leven. In 1961 organiseerde het Stedelijk Museum in Amsterdam een tentoonstelling rondom het werk. Met een grote expositie in het Centre Pompidou in 1992 kreeg Charlotte Salomon internationaal erkenning als kunstenares. Frans Weisz voltooide in 2012 een nieuwe film, toegespitst op de geschiedenis van Leben? oder Theater? In 2014 verscheen de roman Charlotte van de Franse bestsellerauteur David Foenkinos. De gouaches worden al decennialang overal ter wereld tentoongesteld.

Charlotte Salomon - Leben? oder Theater? | Wishful Singing, Florian Just, ensemble But What About en Benjamin de Boer

Tekst en gouaches - Charlotte Salomon, libretto en regie - Annechien Koerselman, compositie - Steven Kamperman, vertaling - Judith Herzberg

Woensdag 22 april

19:30 uur

Diligentia

Den Haag

Tickets & Info: https://www.wishfulsinging.nl/concert/charlotte-salomon-leben-oder-theaterden-haag/